Sirküler No: 2025/051
Tarih: 27.05.2025
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 06.03.2025 tarihli ve E:2024/2809, K:2025/539 sayılı Kararı ile yemek kartları ile sağlanan yemek yardımlarının sigorta primine tabi olup olmadığına ilişkin tartışmalara yönelik yargı süreci tamamlanmıştır.
Buna göre, yalnızca yemek veya beslenme amacıyla kullanılabilen, nakit çekme veya başka alışverişlerde kullanma imkânı bulunmayan yemek kartı, çeki veya kuponları ile sağlanan yardımlar, “ayni yardım” niteliği taşıdığından, prime esas kazanca dahil edilemeyecektir.
Sürecin Gelişimi
Uyuşmazlık, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği‘nin 97. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendinde 2022 yılında yapılan değişiklik ve buna dayanarak çıkarılan 02/12/2022 tarihli ve 2022/22 sayılı Genelge’nin 2.1.2 ve 2.1.4 maddelerine ilişkindir. Bu düzenlemelerde, işverenlerin yemek kartı/çeki/kuponu ile yaptığı ödemelerin yalnızca belirli sınırlar dahilinde sigorta priminden istisna edileceği düzenlenmişti.
Danıştay 10. Dairesi 08/05/2024 tarihli kararıyla bu düzenlemeleri iptal etmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine konu Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun önüne taşınmıştır.
SGK, 31.12.2024 tarihli ve 2024/17 sayılı SGK Genelgesi henüz İDDK kararı çıkmadan, 10. Daire kararının gerekçesini dikkate alarak uygulamasını kısmen revize etmiştir. Genelge’de Yemek kartı/çeki/kuponunun yemek bedeli ödemesi dışında nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olmaması halinde, yemek kartı/çeki/kuponuna yüklenen tutar prime esas kazanca dahil edilmeyeceğini açıklamıştır.
İDDK Kararı
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, yemek yardımının sosyal bir yardım niteliğinde olduğunu ve bu yardımın çalışanların beslenme ihtiyacının karşılanması amacıyla sağlandığını ve beslenme ihtiyacının yemek hizmeti sunan iş yerlerinin yanında aynı zamanda yine beslenmeyi sağlayan besin maddelerinin satın alınması ve tüketilmesi suretiyle giderilmesinin de mümkün olduğunu belirtmiştir.
Kararda, davacı Dernek üyelerince sunulan yemek kartlarının, kapalı devre sistemde, yemek verme hizmeti sunan iş yerleri ile beslenme amacına yönelik besin maddesi harcamaları için diğer üye iş yerlerinde kullanılabilen, nakde çevrilemeyen, iş günü esas alınarak aylık yemek yardımı yüklemelerinin yapıldığı, bankacılık sisteminden bağımsız, faturalı ve denetlenebilir bir yapıda olduğu ve bu haliyle nakdi yardım sayılmayıp ayni yardım olarak kabul edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Bu çerçevede Kurul, 5510 sayılı Kanun‘un 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yardımın; aynî olarak verilmesi bu yardımın prime esas kazançtan muaf tutulması için yeterli görülmesine ve yardımın aynî olarak gerçekleştirileceği yer bakımından mekânsal bir ayrıma (iş yeri veya müştemilatı içi ya da dışı ayrımına) gidilmemesine karşın, dava konusu düzenlemelerle Kanun’un bu belirlemesi dışında ve kanunla verilmiş olan bir hakkı daraltıcı mahiyette hükümler getirilmiş olduğunu belirtmektedir.
Sonuç olarak, 5510 sayılı Kanun’un 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan kanuni düzenleme uyarınca yardım tutarının prime esas kazanca tabi tutulmaması ya da sınırlı tabi tutulmaması yönünden “ayni ya da nakdi yapılmasına” göre farklılık arz eden yemek yardımına, Kanun‘a aykırı ayrımlara gidilmek suretiyle kurallar getirdiği açık olan dava konusu düzenlemelerde normlar hiyerarşisine ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle Danıştay 10. Dairesi’nin iptal kararı onanmıştır.
Söz konusu “06.03.2025 tarihli ve E:2024/2809, K:2025/539 sayılı Kararı” ektedir.
Bilgilerinize sunar, sağlıklı günlerde hayırlı işler dileriz.
Karara ulaşmak için:
